تا به حال فکر کرده‌اید چطور یک سوئیچ دیتاسنتر یا یک فایروال لبه شبکه می‌تواند ترابایت‌ها داده را در هر ثانیه، بدون حتی یک میلی‌ثانیه تاخیر و داغ شدن، جابه‌جا و بازرسی کند؟ اگر این حجم دیوانه‌وار از ترافیک روی دوش پردازنده‌های معمولی (CPU) یا حتی پردازنده‌های گرافیکی (GPU) قرار می‌گرفت، شبکه در عرض چند ثانیه قفل می‌کرد و ترافیک به صف‌های طولانی فرو می‌رفت.

راز این پرواز با سرعت نور در سخت‌افزار شبکه، قطعه‌ای جادویی به نام ASIC است. بیایید با زبانی ساده، جذاب و کاملاً کاربردی بررسی کنیم که این تراشه‌ها چطور دنیای شبکه‌های مدرن را نجات داده‌اند.

 


تراشه ASIC چیست؟ (تفاوت آچارفرانسه با ابزار اختصاصی جراحی)

واژه ASIC مخفف Application-Specific Integrated Circuit به معنای مدار مجتمع با کاربرد خاص است.

  • پردازنده معمولی (CPU): مثل یک آچارفرانسه همه کاره است؛ می‌تواند سیستم‌عامل بوت کند، متن تایپ کند، بازی اجرا کند و بسته شبکه پردازش کند. اما هیچ‌کدام را با سرعت نور انجام نمی‌دهد چون باید هزاران دستورالعمل عمومی را خط به خط در نرم‌افزار تفسیر کند.
  • تراشه ASIC: یک ابزار جراحی فوق‌تخصصی است. این تراشه برای یک هدف واحد ساخته شده و تمام منطق آن مستقیماً روی مدارات سیلیکونی هاردکد (Hardwired) شده است. در ASIC خبری از پردازش نرم‌افزاری نیست؛ بسته‌ها با سرعت خط (Line Rate) از میان دروازه‌های منطقی سخت‌افزار عبور می‌کنند.   

 


 

تراشه‌های ASIC در دنیای واقعی شبکه چه کار می‌کنند؟

وقتی یک سوئیچ گران‌قیمت سیسکو کاتالیست یا یک فایروال فورتی‌نت می‌خرید، بخش عمده هزینه شما برای معماری و تراشه‌های ASIC درون آن پرداخت می‌شود. در اینجا مهم‌ترین وظایف ASIC در سناریوهای عملیاتی را می‌بینید:
 

۱. مسیریابی و سوئیچینگ با سرعت نور (L2/L3 Forwarding)

در سوئیچ‌های معمولی خانگی یا لینوکسی، وقتی بسته‌ای می‌آید، پردازنده باید مک‌تیبل یا جدول روت را در رم جستجو کند. اما در سوئیچ‌های انترپرایز، یک ASIC جدول هدایت بسته (FIB) و مک‌آدرس‌ها را مستقیماً داخل حافظه‌های فوق‌سریع سخت‌افزاری به نام TCAM بررسی می‌کند و در کسری از نانوثانیه بسته را به پورت خروجی می‌فرستد.
 

۲. فیلترینگ و اجرای بی‌درنگ لیست‌های دسترسی (ACLs)

اعمال هزاران خط قانون فایروال یا Access Control List روی یک CPU عادی، لود سیستم را به ۱۰۰٪ می‌رساند. اما در سویچ‌های سازمانی، ASIC قوانین امنیتی و QoS (اولویت‌بندی ترافیک صوت و ویدیو) را هم‌زمان با عبور فریم بدون افت پهنای باند اعمال می‌کند.
 

۳. رمزنگاری سخت‌افزاری ترافیک (IPsec / SSL Offloading)

رمزگذاری و رمزگشایی تونل‌های امنیتی VPN یکی از سنگین‌ترین پردازش‌های ریاضی است. فایروال‌های پیشرفته با داشتن ASIC مخصوص رمزنگاری، تمام بار محاسباتی رمزنگاری AES را از دوش CPU برمی‌دارند تا پهنای باند شبکه دچار افت نشود.

 


سناریوی واقعی در اتاق سرور: تقابل روتینگ نرم‌افزاری و سخت‌افزاری

تصور کنید در یک هلدینگ بزرگ هستید که ۲۰۰۰ کاربر و ده‌ها سرور فعال دارد:

  • سناریو اول (تکیه بر پردازنده عمومی):

یک روتر نرم‌افزاری (مثل میکروتیک‌های رده‌پایین یا ماشین مجازی pfSense) با CPU عادی مستقر کرده‌اید. وقتی ترافیک شبکه به بالای ۳ گیگابیت بر ثانیه می‌رسد و ۲۰ قانون فایروال و صف‌بندی QoS فعال است، CPU به ۹۵٪ لود می‌رسد، پینگ داخلی بالا می‌رود و پکت‌لاس ظاهر می‌شود.

  • سناریو دوم (استفاده از تجهیزات مبتنی بر ASIC):

یک سوئیچ لایه سه نظیر Cisco Catalyst 9300 با تراشه اختصاصی UADP ASIC جایگزین می‌شود. اکنون ۴۸ پورت با سرعت ۱۰ گیگابیت بر ثانیه هم‌زمان بدون حتی ۱ درصد درگیر کردن پردازنده اصلی سوئیچ جابه‌جا می‌شوند؛ زیرا پردازش بسته‌ها در سطح سیلیکون (Data Plane) انجام می‌شود و CPU فقط مدیریت تنظیمات (Control Plane) را بر عهده دارد.

 

* فیلم Cisco Catalyst 9300 در انتهای پست *

 


معروف‌ترین نمونه‌های ASIC در برندهای پیشرو بازار

  1. سیسکو (Cisco UADP & Silicon One): تراشه‌های قدرتمند خانواده Unified Access Data Plane که قلب تپنده سوئیچ‌های سری Catalyst و نکسوس هستند و امکان ادغام شبکه سیمی و بی‌سیم را فراهم می‌کنند.
  2. فورتی‌نت (Fortinet SP5 & NP7): تراشه‌های اختصاصی پردازش شبکه (NP) و پردازش محتوا (CP) در فایروال‌های FortiGate که باعث شده این دستگاه‌ها در فایروالینگ و تونل‌های VPN با کمترین مصرف انرژی، سریع‌ترین توان عملیاتی را ثبت کنند.
  3. برودکام (Broadcom Tomahawk & Trident): چیپست‌های تجاری که غول‌های دیتاسنتر و کلاد مانند مایکروسافت، گوگل و آمازون در سوئیچ‌های ماژولار و مقیاس‌پذیر خود از آن‌ها استفاده می‌کنند

 


چرا درک ASIC برای متخصص شبکه ضروری است؟

تراشه‌های ASIC مرز بین تجهیزات خانگی و زیرساخت‌های پایدار سازمانی هستند. وقتی به عنوان مهندس شبکه، کارشناس زیرساخت یا معمار امنیت مشغول انتخاب تجهیزات هستید، دانستن اینکه دستگاه مورد نظر شما ترافیک را به صورت نرم‌افزاری پردازش می‌کند یا متکی بر تراشه‌های اختصاصی سخت‌افزاری (ASIC) است، تفاوت بین یک شبکه پر از قطعی با یک زیرساخت بدون تاخیر و پایدار را رقم می‌زند.